ĐIỀU BẠN KHÔNG ĐƯỢC NHẦM LẪN VỀ “NGƯỜI CÓ GIÁO DỤC”!

Thật sự thì trước giờ khái niệm “có học” vẫn chẳng thay đổi là bao. Chỉ có con người cố gắng xoay chuyển nó để rồi đưa ra những kết luận không biết nên khóc hay nên cười: “Học kém thì không thể đạo đức tốt được” hay “Muốn coi là có học thì đem tấm bằng Đại học lại đây!”.

Tôi có vô tình đọc qua cuốn “Tính cách của người có giáo dục”. Thật ra “kẻ có giáo dục”

chẳng cần bằng tốt, chẳng cần điểm cao mà chỉ cần như Anton Chekhov nói:

“1. Họ trân trọng cá tính con người, vì vậy luôn độ lượng, nhẹ nhàng, lịch thiệp, nhường nhịn…

Họ không nổi đóa lên vì một cái búa hay chiếc tẩy bị mất; sống với ai họ chẳng lấy đó là sự làm

ơn, còn khi ra đi không nói rằng: tôi không thể sống với cô (anh) được! Họ bỏ qua những chuyện

ầm ĩ, lúc lạnh lùng, miếng thịt rán quá lửa, những câu châm chọc, sự có mặt của người lạ trong

căn nhà mình…

2. Họ có lòng trắc ẩn không chỉ với những người ăn mày hay những con mèo. Tâm hồn họ đau

đáu cả với những điều mắt thường không trông thấy được…

3. Họ tôn trọng tài sản của người khác, và vì vậy luôn trả hết các khoản nợ.

4. Họ trung thực và sợ sự dối trá như sợ lửa. Họ không nói sai cả trong những điều vặt vãnh. Nói

dối là xúc phạm người nghe và hạ thấp người nói trong con mắt người nghe. Họ không phô

trương, hành xử ở nơi công cộng cũng như ở nhà, không phỉnh phờ lớp người trẻ tuổi… Họ

không ba hoa, không giãi bày tâm sự những khi không được hỏi đến. Vì tôn trọng những lỗ tai

người khác, họ thường im lặng.

the nao la co giao duc

5. Họ không tự hủy diệt mình với mục địch để gợi dậy nơi kẻ khác sự thương cảm và giúp đỡ.

Họ không khơi gợi lòng trắc ẩn của người khác để nhận lại sự cảm thông và chăm sóc. Họ

chẳng nói: Người ta không hiểu tôi!…

6. Họ không phù phiếm. Họ chẳng quan tâm đến những trò hư vinh, như việc quen biết các nhân

vật danh tiếng, lời thán phục của đám người gặp ở salon, sự nổi tiếng nơi quán rượu…

7. Nếu họ có tài năng, thì họ biết trân trọng nó. Vì nó, họ hi sinh thời gian, rượu chè, những việc

lăng nhăng…

8. Họ tự phát triển khả năng thẩm mĩ. Họ không thể mặc nguyên áo quần mà ngủ, không thể

nhìn thấy những khe nứt đầy rệp trên tường, hít thở không khí nặng mùi, bước trên sàn nhà

toàn vết nhổ, ăn uống ngay từ trên bếp dầu. Họ cố gắng có thể chế ngự và hoàn thiện bản năng

tính dục. Những người có giáo dục trong vấn đề này không nặng về bếp núc.

Họ cần ở đàn bà không phải chuyện giường chiếu, không phải mồ hôi ngựa, không phải đầu óc

thể hiện khả năng gạt gẫm giả vờ có thai và nói dối không biết mệt… Họ, đặc biệt là những họa

sĩ, cần sự tươi mới, tao nhã, tính người. Họ không tham lam bạ đâu uống đấy, không đánh hơi

các loại tủ, vì họ biết rằng họ không phải là những con heo. Họ chỉ uống những khi rảnh rỗi, gặp

dịp… Bởi vì họ cần mens sana in corpore sano (một tâm hồn lành mạnh trong một cơ thể khỏe

mạnh).”

{Theo Anton Chekhov / IvyPryn}

Chú thích: Anton Chekhov (1860-1904) – nhà văn và tác giả kịch vĩ đại người Nga. Đoạn trích

trên trích trong bức thư viết năm 1886 gửi người em trai của ông, Nicolai.

Share:

More Posts

Send Us A Message